10 najczęściej zadawanych pytań mężczyzn na temat zdrowia.

Co warto wiedzieć i kiedy zgłosić się do lekarza?

Listopad to miesiąc, w którym szczególnie dużo mówi się o zdrowiu mężczyzn. Wszystko za sprawą kampanii Movember, której symbolem są zapuszczane przez mężczyzn wąsy. Akcja ma jednak znacznie głębszy wymiar niż tylko charakterystyczny listopadowy wygląd. Jej głównym celem jest zwiększanie świadomości na temat nowotworów prostaty i jąder, a także zachęcanie mężczyzn do regularnych badań, profilaktyki i dbania o zdrowie fizyczne oraz psychiczne.

Mężczyźni często odkładają wizyty lekarskie, bagatelizują niepokojące objawy lub próbują samodzielnie znaleźć odpowiedzi na nurtujące ich pytania. Internet staje się wówczas pierwszym źródłem informacji. Wyszukiwane zagadnienia dotyczą zarówno poważnych chorób, takich jak nowotwory, choroby układu krążenia czy depresja, jak i problemów związanych z codziennym funkcjonowaniem, między innymi zaburzeń erekcji, obniżonego libido czy płodności.

Warto pamiętać, że nie każdy objaw oznacza poważną chorobę, ale niektórych sygnałów organizmu nie należy ignorować. Wczesne rozpoznanie wielu schorzeń pozwala rozpocząć leczenie na etapie, na którym jego skuteczność może być znacznie większa.

Przygotowaliśmy zestawienie 10 ważnych pytań dotyczących zdrowia mężczyzn. Nie jest to ścisły ranking popularności zapytań internetowych, lecz wybór zagadnień szczególnie istotnych z punktu widzenia profilaktyki i współczesnej medycyny. Sprawdzamy, jakie objawy powinny wzbudzić czujność, jakie badania warto wykonać i co na ten temat mówią publikacje naukowe.

 

1. Jakie są pierwsze objawy raka prostaty i kiedy należy wykonać badanie PSA?

Rak prostaty jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów u mężczyzn. Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Większą czujność powinny zachować również osoby, u których w rodzinie występował rak prostaty, zwłaszcza u ojca lub brata, a także mężczyźni z niektórymi dziedzicznymi wariantami genetycznymi, np. BRCA2.

Jednym z największych problemów związanych z tym nowotworem jest fakt, że we wczesnym stadium może nie powodować żadnych objawów. Gdy pojawiają się dolegliwości, mogą obejmować częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy, trudności z rozpoczęciem mikcji, osłabienie strumienia moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza czy obecność krwi w moczu lub nasieniu.

Należy jednak podkreślić, że objawy te nie są charakterystyczne wyłącznie dla raka prostaty. Często wynikają z łagodnego rozrostu gruczołu krokowego lub innych schorzeń układu moczowego.

Jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce jest oznaczenie PSA, czyli swoistego antygenu sterczowego, którego stężenie można określić na podstawie badania krwi. Podwyższony wynik nie oznacza automatycznie raka. Może być związany również z łagodnym rozrostem prostaty, zapaleniem gruczołu krokowego lub innymi czynnikami. W razie nieprawidłowego wyniku lekarz może zalecić ponowne oznaczenie PSA, badanie urologiczne, rezonans magnetyczny prostaty, a w uzasadnionych przypadkach biopsję.

Czy każdy mężczyzna powinien wykonywać PSA? Nie ma jednej uniwersalnej granicy wieku ani częstotliwości badania odpowiedniej dla wszystkich. Decyzję o rozpoczęciu diagnostyki przesiewowej należy podejmować indywidualnie, po omówieniu z lekarzem potencjalnych korzyści i ryzyka, w tym ryzyka nadrozpoznawalności i niepotrzebnego leczenia.

Warto zapamiętać: brak objawów nie wyklucza raka prostaty. Mężczyźni, szczególnie po 50. roku życia oraz obciążeni rodzinnie, powinni porozmawiać z lekarzem o indywidualnym planie badań.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Prostate cancer screening with prostate-specific antigen (PSA) test: a systematic review and meta-analysis.  
  2. Follow-up of the European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer. European Urology.
  3. EAU Guidelines on Prostate Cancer. European Association of Urology.

 

2. Jak samodzielnie zbadać jądra i rozpoznać pierwsze objawy raka jąder?

Rak jądra jest stosunkowo rzadkim nowotworem w całej populacji, ale należy do najważniejszych nowotworów złośliwych występujących u młodych mężczyzn. Najczęściej rozpoznaje się go u osób między 15. a 40. rokiem życia. Wczesne rozpoznanie ma ogromne znaczenie, ponieważ rak jądra jest nowotworem o wysokiej wyleczalności, również w wielu przypadkach choroby zaawansowanej.

Najbardziej charakterystycznym objawem jest bezbolesne powiększenie jednego jądra lub pojawienie się wyczuwalnego guzka. Inne możliwe symptomy to uczucie ciężkości w mosznie, zmiana konsystencji jądra, obrzęk, ból lub dyskomfort w mosznie i podbrzuszu. Czasami pierwsze objawy mogą dotyczyć również pleców, szczególnie w przypadku bardziej zaawansowanej choroby.

Ważnym elementem świadomości zdrowotnej jest znajomość prawidłowej budowy własnego ciała. Mężczyzna powinien zwracać uwagę na wszelkie nowe zmiany w obrębie jąder. Samobadanie można wykonywać regularnie, na przykład raz w miesiącu, najlepiej po ciepłym prysznicu lub kąpieli, kiedy skóra moszny jest rozluźniona.

Każde jądro należy delikatnie zbadać palcami, zwracając uwagę na jego wielkość, kształt i konsystencję. Warto pamiętać, że najądrze, znajdujące się z tyłu jądra, jest prawidłową strukturą anatomiczną i nie należy mylić go z guzkiem.

W przypadku zauważenia nowej zmiany należy zgłosić się do lekarza, najlepiej urologa. Podstawowym badaniem obrazowym jest USG moszny, które pozwala ocenić strukturę jąder i charakter wykrytej zmiany. W razie podejrzenia nowotworu lekarz może zlecić również oznaczenie markerów nowotworowych we krwi, takich jak AFP, beta-hCG i LDH.

Warto zaznaczyć, że nie ma wystarczających dowodów na korzyść populacyjnego programu regularnych badań przesiewowych w kierunku raka jąder u bezobjawowych mężczyzn. Znajomość własnego ciała i szybka reakcja na niepokojące zmiany pozostają jednak istotne.

Warto zapamiętać: bezbolesny guzek lub powiększenie jądra wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Nie należy czekać, aż pojawi się ból.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Testicular Cancer: Diagnosis, Treatment, and Biomarker Advances
  2. Diagnosis and Treatment of Early Stage Testicular Cancer: AUA Guideline. Journal of Urology.
  3. European Association of Urology. EAU Guidelines on Testicular Cancer.

 

3. Dlaczego mam problemy z erekcją i czy mogą one świadczyć o poważnej chorobie?

Zaburzenia erekcji to problem, który dotyczy wielu mężczyzn, a jego częstość zwiększa się wraz z wiekiem. Polega na utrzymujących się trudnościach z uzyskaniem lub utrzymaniem wzwodu umożliwiającego satysfakcjonującą aktywność seksualną.

Przyczyny mogą być zarówno fizyczne, jak i psychologiczne. Do najważniejszych czynników należą miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, zaburzenia hormonalne, palenie tytoniu oraz niektóre leki. Znaczenie mogą mieć również przewlekły stres, depresja, lęk przed niepowodzeniem seksualnym i problemy w relacji partnerskiej.

Zaburzenia erekcji nie powinny być traktowane wyłącznie jako problem seksualny. Mogą być jednym z pierwszych sygnałów chorób układu krążenia. Naczynia krwionośne prącia mają niewielką średnicę, dlatego zaburzenia przepływu krwi mogą ujawnić się w tej okolicy wcześniej niż w innych obszarach organizmu. Z tego powodu pojawienie się utrzymujących się problemów z erekcją powinno skłonić do oceny ogólnego stanu zdrowia.

Diagnostyka obejmuje rozmowę z lekarzem, ocenę czynników ryzyka, pomiar ciśnienia tętniczego, a w zależności od sytuacji również oznaczenie glukozy, lipidogramu i testosteronu. Leczenie zależy od przyczyny. Może obejmować zmianę stylu życia, leczenie chorób współistniejących, psychoterapię lub farmakoterapię, np. inhibitorami fosfodiesterazy typu 5.

Nie należy samodzielnie przyjmować leków na potencję kupowanych z niezweryfikowanych źródeł. Niektóre preparaty mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z innymi lekami, zwłaszcza azotanami stosowanymi w chorobach serca.

Warto zapamiętać: zaburzenia erekcji mogą być wczesnym sygnałem problemów naczyniowych. Warto potraktować je jako wskazanie do kompleksowej oceny zdrowia, a nie temat, którego należy się wstydzić.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Erectile Dysfunction: AUA Guideline. Journal of Urology.
  2. Prediction of cardiovascular events and all-cause mortality with erectile dysfunction: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes.
  3. The Princeton III Consensus Recommendations for the Management of Erectile Dysfunction and Cardiovascular Disease. Mayo Clinic Proceedings.  

 

4. Jak rozpoznać niski poziom testosteronu i jakie badania wykonać?

Testosteron jest podstawowym męskim hormonem płciowym. Odpowiada między innymi za rozwój cech płciowych, libido, produkcję plemników, utrzymanie masy mięśniowej, gęstość kości oraz prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Niedobór testosteronu, określany jako hipogonadyzm, może objawiać się obniżeniem libido, zmniejszeniem liczby spontanicznych erekcji porannych, zaburzeniami erekcji, przewlekłym zmęczeniem, spadkiem masy mięśniowej, zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej, obniżeniem nastroju oraz problemami z koncentracją.

Trzeba jednak pamiętać, że podobne objawy mogą wynikać z wielu innych przyczyn, takich jak niedobór snu, depresja, otyłość, cukrzyca, choroby przewlekłe czy działania niepożądane leków.

Podstawą diagnostyki jest oznaczenie całkowitego testosteronu we krwi, najlepiej rano, zwykle między godziną 7.00 a 10.00, kiedy jego stężenie jest najwyższe. Jeśli wynik jest obniżony, należy go potwierdzić kolejnym pomiarem w innym dniu. Lekarz może dodatkowo zlecić oznaczenie LH, FSH, prolaktyny, SHBG oraz wyliczenie wolnego testosteronu, zależnie od sytuacji klinicznej.

Nie należy rozpoczynać terapii testosteronem wyłącznie na podstawie objawów lub pojedynczego wyniku. Leczenie powinno być wdrażane po potwierdzeniu niedoboru i ustaleniu jego przyczyny. Jest to szczególnie ważne u mężczyzn planujących potomstwo, ponieważ podawanie testosteronu z zewnątrz może zahamować produkcję plemników i prowadzić do niepłodności.

Warto zapamiętać: niski testosteron to rozpoznanie wymagające zarówno odpowiednich objawów, jak i potwierdzenia laboratoryjnego. Nie warto stosować preparatów hormonalnych bez konsultacji z lekarzem.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
  2. Evaluation and Management of Testosterone Deficiency: AUA Guideline. Journal of Urology.
  3. Low Testosterone: A Clinical Guide. The Lancet Diabetes & Endocrinology.

 

5. Jakie badania profilaktyczne powinien wykonywać mężczyzna po 30., 40. i 50. roku życia?

Regularne badania profilaktyczne pozwalają wykryć wiele chorób na wczesnym etapie, często jeszcze przed pojawieniem się pierwszych objawów. Ich zakres powinien zależeć od wieku, historii rodzinnej, stylu życia i indywidualnych czynników ryzyka.

Po 30. roku życia warto zwracać uwagę na:

  • pomiar ciśnienia tętniczego,
  • oznaczenie stężenia glukozy lub HbA1c, jeśli występują czynniki ryzyka cukrzycy,
  • lipidogram, szczególnie przy obciążeniu rodzinnym lub innych czynnikach ryzyka sercowo-naczyniowego,
  • ocenę masy ciała i obwodu talii,
  • badania w kierunku zakażeń przenoszonych drogą płciową, jeśli istnieją wskazania.

Po 40. roku życia znaczenia nabiera systematyczna ocena ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych. Warto regularnie kontrolować ciśnienie, cholesterol, glikemię oraz stan zdrowia jamy ustnej. W zależności od obciążeń rodzinnych i objawów lekarz może zalecić również wcześniejszą konsultację urologiczną.

Po 50. roku życia szczególnego znaczenia nabierają badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego oraz indywidualna rozmowa dotycząca diagnostyki raka prostaty. W Polsce program badań przesiewowych raka jelita grubego obejmuje kolonoskopię dla określonych grup wiekowych. Warto sprawdzić aktualne kryteria kwalifikacji. Mężczyźni powinni również kontynuować kontrolę ciśnienia, lipidów, glukozy i innych parametrów zależnie od stanu zdrowia.

Należy podkreślić, że nie istnieje jeden uniwersalny pakiet badań odpowiedni dla każdego mężczyzny. Badania powinny być dobierane indywidualnie. Wykonywanie dużej liczby testów bez wskazań medycznych nie zawsze zwiększa bezpieczeństwo, a może prowadzić do wyników fałszywie dodatnich i niepotrzebnej diagnostyki.

Warto zapamiętać: najlepszym rozwiązaniem jest ustalenie z lekarzem rodzinnym indywidualnego harmonogramu badań profilaktycznych i jego regularne aktualizowanie.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Hypertension in Adults: Screening.
  2. Screening for Colorectal Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA.
  3. ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease. Circulation.

 

6. Dlaczego często oddaję mocz w nocy i czy to może być objaw chorej prostaty?

Częste oddawanie moczu w nocy, określane jako nykturia, to dolegliwość, która może znacząco pogarszać jakość snu i codzienne funkcjonowanie. U mężczyzn jednym z możliwych powodów jest łagodny rozrost prostaty, czyli powiększenie gruczołu krokowego, które może utrudniać odpływ moczu z pęcherza.

Inne objawy związane z prostatą to słaby strumień moczu, trudności z rozpoczęciem oddawania moczu, przerywany strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza oraz częste parcie na mocz.

Nie należy jednak automatycznie przypisywać nykturii chorobom prostaty. Przyczyną mogą być również nadmierne spożycie płynów wieczorem, picie alkoholu lub kofeiny, cukrzyca, infekcje układu moczowego, zaburzenia snu, bezdech senny, choroby serca czy przyjmowanie leków moczopędnych.

Diagnostyka zależy od wieku i towarzyszących objawów. Lekarz może zalecić badanie ogólne moczu, oznaczenie glukozy, ocenę funkcji nerek, badanie prostaty, pomiar zalegania moczu po mikcji oraz USG układu moczowego. W wybranych przypadkach potrzebne są dodatkowe badania urologiczne.

Warto prowadzić dzienniczek mikcji, zapisując ilość wypijanych płynów, częstotliwość oddawania moczu i liczbę nocnych pobudek. Pomaga to ustalić możliwą przyczynę problemu.

Szczególnie ważne jest szybkie zgłoszenie się do lekarza, jeśli pojawia się krew w moczu, gorączka, ból w okolicy lędźwiowej lub nagła niemożność oddania moczu. Ostre zatrzymanie moczu wymaga pilnej pomocy medycznej.

Warto zapamiętać: częste nocne oddawanie moczu nie musi oznaczać raka prostaty, ale utrzymujące się dolegliwości wymagają diagnostyki.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. EAU Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms. European Association of Urology.
  2. Modifiable Risk Factors for Benign Prostatic Hyperplasia and Lower Urinary Tract Symptoms: A Review of the Epidemiology Literature. Urology.
  3. EAU guidelines on the treatment and follow-up of non-neurogenic male lower urinary tract symptoms including benign prostatic obstruction. European Urology.

 

7. Czy wypadanie włosów u mężczyzn może świadczyć o problemach hormonalnych?

Wypadanie włosów to częsty problem, który może wpływać na samoocenę i samopoczucie mężczyzn. Najczęstszą przyczyną postępującego przerzedzania włosów u mężczyzn jest łysienie androgenowe. Jest ono związane z genetyczną wrażliwością mieszków włosowych na działanie dihydrotestosteronu (DHT), czyli hormonu powstającego z testosteronu.

Charakterystyczne jest cofanie się linii włosów w okolicy skroniowej oraz przerzedzanie włosów na czubku głowy. Proces może rozpocząć się już w młodym wieku i postępować stopniowo.

Nie każde wypadanie włosów jest jednak związane z androgenami. Przyczyną mogą być również niedobory żywieniowe, zaburzenia funkcji tarczycy, przewlekły stres, przebyte infekcje, niektóre leki, choroby skóry głowy czy zaburzenia hormonalne.

W przypadku nagłego, nasilonego lub nietypowego wypadania włosów warto skonsultować się z dermatologiem. Lekarz oceni charakter zmian, przeprowadzi badanie skóry głowy, a w razie potrzeby zaleci badania laboratoryjne, np. morfologię, oznaczenie ferrytyny lub hormonów tarczycy.

W leczeniu łysienia androgenowego stosuje się między innymi minoksydyl oraz finasteryd. Wybór terapii powinien być poprzedzony konsultacją lekarską, ponieważ leki mogą powodować działania niepożądane, a efekty leczenia wymagają czasu i regularności.

Warto pamiętać, że łysienie androgenowe nie oznacza automatycznie podwyższonego poziomu testosteronu. Istotna jest przede wszystkim wrażliwość mieszków włosowych na androgeny.

Warto zapamiętać: wypadanie włosów nie zawsze jest problemem hormonalnym. Prawidłowe rozpoznanie pozwala uniknąć niepotrzebnej suplementacji i dobrać skuteczne leczenie.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. Androgenetic alopecia: a review
  2. Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology.
  3. The effectiveness of treatments for androgenetic alopecia: A systematic review and meta-analysis. Journal of the American Academy of Dermatology.

 

8. Jak rozpoznać depresję u mężczyzny i gdzie szukać pomocy?

Zdrowie psychiczne jest równie ważne jak zdrowie fizyczne, jednak mężczyźni często później szukają pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej. Może to wynikać z przekonań społecznych, obawy przed oceną, presji związanej z rolami społecznymi czy trudności w rozpoznawaniu i nazywaniu własnych emocji.

Depresja nie zawsze objawia się wyłącznie smutkiem. U części mężczyzn mogą dominować drażliwość, złość, wycofanie społeczne, nadmierna aktywność, pracoholizm, impulsywność, nadużywanie alkoholu lub innych substancji. Mogą pojawić się również zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją, utrata zainteresowań i poczucie beznadziei.

O depresji może świadczyć utrzymywanie się objawów przez co najmniej dwa tygodnie, szczególnie jeśli wpływają one na pracę, relacje i codzienne funkcjonowanie.

Rozpoznanie wymaga konsultacji ze specjalistą. Pomoc można uzyskać u lekarza rodzinnego, psychologa lub psychiatry. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod.

Szczególnie istotne jest reagowanie na myśli samobójcze. Jeśli mężczyzna mówi o chęci odebrania sobie życia, nie należy bagatelizować tych sygnałów. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112 lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego.

W Polsce osoby dorosłe w kryzysie psychicznym mogą również skorzystać z całodobowego Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222.

Warto zapamiętać: proszenie o pomoc nie jest oznaką słabości. Depresja jest chorobą, którą można i należy leczyć.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. The experience of symptoms of depression in men vs women: analysis of the National Comorbidity Survey Replication. JAMA Psychiatry.
  2. Gender and depression in men. Clinical Psychology: Science and Practice.
  3. The role of masculinity in men's help-seeking for depression: a systematic review. Clinical Psychology Review.

 

9. Co powoduje niepłodność u mężczyzn i jakie badania warto wykonać?

Niepłodność to problem, który dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Według Światowej Organizacji Zdrowia około jedna na sześć osób w wieku rozrodczym doświadcza niepłodności w ciągu życia. Czynnik męski może samodzielnie lub wspólnie z czynnikiem żeńskim odpowiadać za trudności z uzyskaniem ciąży w znacznej części przypadków.

Przyczyny niepłodności męskiej są różnorodne. Mogą obejmować zaburzenia hormonalne, żylaki powrózka nasiennego, przebyte infekcje, wady anatomiczne, zaburzenia genetyczne, nieprawidłową produkcję plemników, zaburzenia transportu nasienia, a także czynniki środowiskowe i styl życia.

Negatywny wpływ na płodność mogą mieć palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, otyłość, stosowanie sterydów anabolicznych, niektóre leki oraz ekspozycja na wysoką temperaturę i substancje toksyczne.

Podstawowym badaniem w diagnostyce męskiej niepłodności jest seminogram, czyli analiza nasienia. Ocenia się w nim między innymi objętość ejakulatu, koncentrację plemników, ich ruchliwość i morfologię. Wynik badania należy interpretować w odniesieniu do norm laboratoryjnych i aktualnych kryteriów WHO. Pojedynczy nieprawidłowy wynik nie zawsze przesądza o niepłodności.

W zależności od sytuacji lekarz może zalecić powtórzenie badania, oznaczenie hormonów, USG moszny, badania genetyczne lub inne testy diagnostyczne. Warto pamiętać, że diagnostyka niepłodności powinna obejmować oboje partnerów.

Warto zapamiętać: niepłodność nie jest wyłącznie problemem kobiecym. Wczesna diagnostyka mężczyzny pozwala szybciej ustalić przyczynę i zaplanować odpowiednie leczenie.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. World Health Organization (2021). WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6th edition.
  2. Male infertility. The Lancet.
  3. Diagnosis and Treatment of Infertility in Men: AUA/ASRM Guideline Part I. Fertility and Sterility.

 

10. Jak zmniejszyć ryzyko zawału serca i udaru mózgu?

Choroby układu krążenia pozostają jedną z najważniejszych przyczyn zgonów mężczyzn. Zawał serca i udar mózgu mogą prowadzić do trwałej niepełnosprawności, a w niektórych przypadkach do nagłej śmierci. Wiele czynników zwiększających ryzyko tych chorób można jednak modyfikować.

Do najważniejszych należą nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu LDL, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość brzuszna, brak aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta oraz nadmierne spożycie alkoholu.

Profilaktyka powinna obejmować regularne pomiary ciśnienia tętniczego, kontrolę lipidogramu i glikemii, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz systematyczną aktywność fizyczną. Zaleca się co najmniej 150-300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo lub 75-150 minut intensywnego wysiłku, a także ćwiczenia wzmacniające mięśnie przynajmniej dwa razy w tygodniu.

Ważną rolę odgrywa również dieta oparta na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, orzechach i rybach, z ograniczeniem soli, tłuszczów trans i żywności wysoko przetworzonej.

Nie należy ignorować objawów alarmowych. Zawał może objawiać się bólem lub uciskiem w klatce piersiowej, dusznością, zimnymi potami, nudnościami lub bólem promieniującym do ramienia, pleców czy żuchwy. Udar mózgu może powodować nagłe osłabienie jednej strony ciała, opadanie kącika ust, zaburzenia mowy lub widzenia. W przypadku podejrzenia zawału lub udaru należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 lub 999.

Warto zapamiętać: profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych nie zaczyna się dopiero w starszym wieku. Kontrola ciśnienia, cholesterolu, glukozy i codzienne nawyki mają znaczenie już u młodych dorosłych.

Publikacje naukowe warte przeczytania:

  1. ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease. Circulation.
  2. ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. European Heart Journal.
  3. Modifiable risk factors, cardiovascular disease, and mortality in 155,722 individuals from 21 high-income, middle-income, and low-income countries (PURE): a prospective cohort study. The Lancet.

 

 

Zdrowie mężczyzn to temat, o którym należy mówić nie tylko w listopadzie. Jednak kampania Movember przypomina, że profilaktyka, regularne badania i szybka reakcja na niepokojące objawy mogą mieć kluczowe znaczenie dla długości i jakości życia.

Rak prostaty, rak jąder, choroby serca, zaburzenia hormonalne, niepłodność czy depresja to problemy, które nie powinny być powodem do wstydu. Wiele z nich można skutecznie diagnozować i leczyć, szczególnie wtedy, gdy pomoc zostanie podjęta odpowiednio wcześnie. Warto pamiętać, że dbanie o zdrowie nie oznacza wyłącznie reagowania na chorobę. To również codzienne decyzje: aktywność fizyczna, zbilansowana dieta, odpowiednia ilość snu, unikanie używek i regularne kontrole lekarskie.

Pamiętaj, że nie trzeba czekać na pojawienie się objawów, aby umówić się na wizytę. Dobrym początkiem może być rozmowa z lekarzem rodzinnym i ustalenie indywidualnego planu profilaktyki.

 

Nie odkładaj zdrowia na później. Zadbaj o siebie nie tylko w listopadzie.

 

Uwaga,
informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowią one porady medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub innym specjalistą medycznym. W przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia, zawsze należy skonsultować się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.